Elde olmayan payı ödünç alarak satma niyetiyle iletilen satış emridir (piyasa kurallarına tabidir).
Piyasa düzeni ve yatırımcı korunması için açığa satış işlemlerinin geçici ya da kalıcı olarak kısıtlanmasıdır.
Borsaya iletilen emirlerin normal seans öncesinde eşleştirilebildiği zaman dilimidir.
Trendin yönünden bağımsız olarak trend gücünü ölçmeyi amaçlayan göstergedir (yüksek ADX daha güçlü trendi işaret eder).
Ticari alacakların ne kadar hızlı tahsil edildiğini gösteren etkinlik oranıdır.
Hissenin/fonun, piyasa riskine göre beklenenin üzerinde ürettiği (ya da altında kaldığı) “ek” getiriyi ölçen performans göstergesidir.
Borsada alım/satım işlemi için belirli kurallarla iletilen emir türüdür; gerçekleşme koşulu ilgili talimata göre değişir.
Ana endeksin altında, belirli ölçüte/temaya göre ayrıştırılmış endeks alt grubudur.
Ana hesap tarafından oluşturulan ve yönetilen, fon ayrımı, risk yönetimi ve politika izleme gibi amaçlar için kullanılan yardımcı hesaptır.
Duran varlıkların değerinde zamanla farklı nedenlere bağlı olarak ortaya çıkan ekonomik değer azalışlarının, belirli yöntemler çerçevesinde varlığın kayıtlı değerinden düşülmesidir.
İki piyasa/fiyat arasındaki farktan risksiz ya da düşük riskli kazanç elde etmeye yönelik işlemdir.
Trendin yeni tepe/dip oluşturma zamanlamasına bakarak trend gücü ve yönü hakkında sinyal üreten göstergedir.
Average True Range (Ortalama Gerçek Aralık); volatiliteyi ölçmek için kullanılan bir teknik analiz aracıdır.
Fiyatların geniş katılımlı biçimde düştüğü ve kötümser beklentilerin hâkim olduğu uzun/orta vadeli piyasa koşuludur.
Finansal tabloların standartlara uygunluğunun bağımsız denetçilerce incelenmesidir.
Emir iletimi sırasında nakit/teminat/limit yeterliliğinin sistem tarafından kontrol edilmesidir.
Belirli bir periyot içindeki kapanış fiyatlarının aritmetik ortalamasını alan hareketli ortalama türüdür.
Pozisyon açarken yatırılması gereken asgari teminat tutarıdır.
Güçlü yukarı yönlü hareket sonrası kısa süreli dar bant düzeltmenin ardından trendin sürmesine işaret edebilen bir grafik formasyonudur.
Şirketin sermayesini, ortaklardan nakit toplayarak artırmasıdır; rüçhan hakkı doğurur.
İç kaynakların sermayeye eklenmesiyle, yatırımcıdan nakit alınmadan pay adedinin artmasıdır.
Varlığın ya da portföyün piyasa hareketlerine duyarlılığını ölçer; 1’in üzeri daha oynak, altı daha sakin kabul edilir.
Borsa İstanbul’un kısaltmasıdır; endeks ve piyasa adlandırmalarında yaygın kullanılır.
Borsa İstanbul’da belirli ölçütlere göre seçilen 100 paydan oluşan ana endekslerden biridir.
Piyasa değeri ve işlem hacmi yüksek 30 paydan oluşan endekstir.
BIST 30’a ek olarak daha geniş kapsamdaki 50 payı izleyen endekstir.
Şirketin belirli tarihteki varlık, yükümlülük ve özkaynak durumunu gösteren tablodur.
Getirilerin yeniden yatırıma yönlendirilmesiyle zaman içinde katlanarak oluşan toplam getiri oranıdır.
Fon toplam değerinin, dolaşımdaki katılma payı sayısına bölünmesiyle bulunan pay başı değerdir.
İki veya daha fazla şirketin birleşerek tek bir hukuki yapı altında faaliyet göstermesidir. Pay yapısını, yatırımcı haklarını, pay/fiyat adedini etkiler.
Borsalar veya diğer organize piyasalarda bir finansal aracın alınması ya da satılması konusunda belirli bir miktarı aşan ve piyasa fiyatını etkileyebilecek büyüklükteki emirdir.
Fiyatların geniş katılımlı biçimde yükseldiği ve iyimser beklentilerin hâkim olduğu uzun/orta vadeli piyasa koşuludur.
Hareketli ortalama etrafında standart sapmaya göre bantlar oluşturup oynaklığı görselleştiren volatilite bantıdır.
Genellikle bir yıldan kısa vadeli borçlanma aracı; ihraççının vade sonunda anapara/kupon ödemeyi taahhüt ettiği menkul kıymettir.
İşletmenin toplam borçlarının öz sermayesine oranıdır. İşletmenin borç yükünü ve finansal riskini değerlendirmeye yarar.
Portföyünün ağırlıklı kısmını tahvil/bono gibi borçlanma araçlarına yatıran yatırım fonudur.
Menkul kıymetlerin belirli kurallar çerçevesinde alınıp satıldığı organize piyasadır.
Türkiye’de pay, borçlanma aracı ve türev ürünlerin organize şekilde işlem gördüğü borsadır.
Bir endeksi baz alan, baz aldığı endeksin performansını yatırımcılara yansıtan ve payları borsalarda işlem gören yatırım fonlarıdır.
Bir şirketin belirli bir iş kolu veya faaliyet alanından çıkması ve daha fazla değer yaratmak için bu iş kolunu veya faaliyet alanını ayrı bir şirket haline getirmesidir.
Payın nominal/işlem biriminin bölünerek fiyatın düşürülmesi, pay adedinin artmasıdır.
Şirketin belirli dönemde gelir ve giderleri sonrası oluşan performans/kârlılık büyüklüğüdür.
Brüt kârın satışlara oranıdır; satışların maliyeti sonrası kârlılık seviyesini gösterir.
Netleştirmenin sınırlandığı; her alım-satımın daha “brüt” şekilde takasa konu edildiği ve teminat ihtiyacını artırabilen tedbirdir.
Şirket performansı veya değerlemesini karşılaştırmalı izlemek için kullanılan finansal oran/gösterge türüdür. Cari dönem değeri ile önceki dönem değeri arasındaki farkın bir önceki dönem değerine bölünmesiyle hesaplanır ve yüzde olarak ifade edilir.
Gelir/kâr büyümesi yüksek olması beklenen şirketlere primli değerleme pahasına yatırım yapma yaklaşımıdır.
Bir değerin belirli dönemdeki yıllık bileşik büyüme oranını ifade eder.
Şirket performansı veya değerlemesini karşılaştırmalı izlemek için kullanılan finansal oran/gösterge türüdür.
Commodity Channel Index (Emtia Kanal Endeksi) fiyatın ortalamasından sapmasını ölçerek aşırı alım/aşırı satım ve trend değişimini yorumlayan göstergedir.
Kamuya açık pay alım teklifinde bulunmak. Çağrı yapmak, temelde bir şirketin yönetim kontrolünü devralmak üzere yürütülür.
Tek bir varlığa/seköre bağımlılığı azaltmak için yatırımı farklı varlıklara yayma yaklaşımıdır.
Genellikle kapanış fiyatlarını birleştirerek fiyatın seyrini basit şekilde gösteren grafik türüdür.
Açılış-kapanış-en yüksek-en düşük bilgilerini çubuk formunda gösteren grafik türüdür.
Göreli olarak “ucuz” fiyatlandığı düşünülen şirketlere, temel veriler üzerinden yatırım yapma yaklaşımıdır.
Portföy kompozisyonu piyasa koşullarına göre değişebilen; birden fazla varlık sınıfına esnek biçimde yatırım yapabilen fondur.
Opsiyon fiyatının dayanak varlık fiyatındaki değişime duyarlılığını (yaklaşık değişim hızını) gösterir.
Bağımsız denetçinin finansal tablolar hakkında standartlara uygunluk açısından verdiği değerlendirme türüdür.
Portföy ağırlıkları hedeflerden saptığında, alım-satımla yeniden hedef dağılıma döndürme işlemidir.
Her fiyat seviyesinde bulunan alım ve satım emirlerinin miktarıdır. Derin piyasa bir veya birkaç kişinin emirlerinden etkilenmeksizin fiyat istikrarını koruyabilir.
Fiyatın düşüşte tutunma eğiliminde olduğu, talebin arttığı seviye/bölgedir.
Hazine tarafından ihraç edilen ve genellikle bir yıldan uzun vadeli borçlanma aracı olan menkul kıymettir.
Aşırı fiyat hareketlerinde işlemleri geçici durdurup tek fiyat/ara seans gibi mekanizmalarla dengelemeyi amaçlayan sistemdir.
Finansal tabloların kalemlerini açıklayan; muhasebe politikası ve ayrıntıları içeren tamamlayıcı bilgi bölümüdür.
Fiyatın yükselişte zorlandığı, arzın arttığı seviye/bölgedir.
Belirli periyottaki en yüksek ve en düşük seviyelerden kanal oluşturarak kırılım temelli sinyal üreten göstergedir.
Şirketin belirli dönemde gelir ve giderleri sonrası oluşan performans/kârlılık büyüklüğüdür. İşletmenin olağan kârına olağan dışı gelir ve kârların eklenmesi ile hesaplanır.
Varlığın faiz oranı değişimine duyarlılığını ve ortalama vade riskini ölçen göstergedir.
Dip ve tepelerin giderek alçaldığı; fiyatın aşağı yönlü eğilim gösterdiği trend türüdür.
Genellikle yükseliş sonrası fiyatların kısa/orta vadede geri çekilerek dengelenmesi; trend içi geri çekilme hareketidir.
Halka arz sürecinde pay satışına gelen talebin yüksek olması durumunda, yapılabilecek ek pay satışını ifade eder.
Piyasa hareketlerini tekrar eden dalga döngüleriyle açıklayıp olası hedef/dönüş senaryoları kuran analiz yaklaşımıdır.
Bir borsada veya organize piyasada bir finansal araç için verilen alım ve satım emirlerinin tümünün kaydıdır. Arz ve talebi geniş bir perspektiften anlamaya yardımcı olur.
Aynı sınıfta yer alan bir grup varlığın fiyat, miktar ya da değerini tek bir sayıya indirgeyerek takip eden göstergedir.
Belirli bir endeksi takip etmeyi hedefleyen, pasif yönetim yaklaşımıyla oluşturulan fondur.
Muhasebe kârı ile vergisel kâr arasındaki geçici farkların gelecekteki vergi etkisini gösteren hesaplamadır.
Alış ve satış emirlerinin fiyat-zaman önceliğine göre karşılaşarak işleme dönüşmesidir.
Kurumlar, şirketler ya da devletler tarafından yabancı para cinsinden ihraç edilen, uluslararası piyasada işlem görebilen tahvil türüdür.
Hisse fiyatının, hisse başına kâra oranıdır; piyasanın kâr başına ne ödediğini gösterir.
Şirketin belirli dönemde gelir ve giderleri sonrası oluşan performans/kârlılık büyüklüğüdür.
Faaliyet kârının satışlara oranıdır; esas faaliyetlerden kaynaklı kârlılığı ölçer.
Faiz oranlarındaki değişimlerin tahvil/fon fiyatı üzerinde yaratabileceği değer kaybı riskidir.
Faiz, amortisman ve vergi öncesi kârı gösteren; operasyonel performansı izlemeye yarayan ölçüttür.
Firma değerinin FAVÖK’e oranıdır; borç dahil şirket değerlemesinde sık kullanılır.
Firma değerinin yıllık net satışlara oranıdır; kâr marjı düşük sektörlerde karşılaştırma sağlar.
Güçlü hareket sonrası olası geri çekilme seviyelerini Fibonacci oranlarıyla işaretleyen analiz aracıdır.
Kırılım/hareket sonrası olası hedef seviyeleri Fibonacci oranlarıyla projekte eden analiz aracıdır.
İşletmelerin belirli bir tarihteki veya dönemdeki durumunu genel veya belirli bir açıdan yansıtan tablolardır.
Faiz, komisyon ve benzeri borçlanma maliyetlerinden kaynaklanan gider kalemidir.
Fiyatın bir kademeden diğerine değişebileceği asgari artış/azalış birimidir.
Bir finansal varlığın değerinde ani ve büyük dalgalanmaların olmaması halidir.
Bir piyasada bir varlığın fiyatının belirlenmesi sürecidir.
Bir varlığın gün içinde işlem görebileceği alt-üst fiyat aralığını belirleyen oran/limit kuralıdır.
Vade sonunda dayanak varlığın fiilen teslim edilerek uzlaşmanın tamamlanmasıdır.
Güçlü hareket sonrası kısa süreli sıkışma (küçük üçgen) ile oluşan ve kırılımla devam potansiyeli taşıyan formasyondur.
Fırsatı kaçırma korkusuyla (Fear of Missing Out) plansız/acele alım kararlarına yol açabilen davranışsal etkidir.
Yatırım fonundaki ortaklık payını temsil eden ve fon portföyüne dolaylı sahiplik sağlayan paydır.
Fon portföyündeki varlıkların piyasa değerleri toplamından borçların düşülmesiyle bulunan toplam büyüklüktür.
Fiyat grafiğinde tekrar eden ve olası devam/dönüş senaryosu üreten şekilsel oluşumdur.
Fiyatın bir önceki kapanışa göre arada işlem oluşmadan daha yukarı/aşağıdan açılmasıyla grafikte boşluk oluşmasıdır.
Bir emrin borsada ne kadar süre aktif kalacağını belirleyen süredir (günlük, iptal edilene kadar vb.).
Belirli dönemde gelir, gider ve kârlılığın nasıl oluştuğunu gösteren tablodur.
Şirketin borsadan kendi paylarını belirli bir program çerçevesinde satın almasıdır.
Yatırımın belirli dönemde sağladığı kazanç oranı/ tutarıdır (fiyat değişimi + kupon/temettü dahil).
Bağımsız denetçinin finansal tablolar hakkında standartlara uygunluk açısından verdiği değerlendirme türüdür. Yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilemediğinde verilir.
Fiyatın ve/veya hacmin zaman içindeki değişimini görsel olarak gösteren analiz aracıdır.
Pozisyonların aynı gün içinde açılıp kapatıldığı, gece riskinin taşınmadığı işlem yaklaşımıdır.
Gün içinde fiyatın ulaşabileceği en düşük (taban) ve en yüksek (tavan) seviyeleri ifade eder.
Günlük kâr/zarar hesaplamasında baz alınan resmi kapanış/uzlaşma fiyatıdır.
Pozisyonların her gün uzlaşma fiyatıyla yeniden değerlenerek kâr/zararın hesaba yansıtılmasıdır.
Belirli dönemde el değiştiren toplam miktar/tutar; fiyat hareketinin gücünü yorumlamada kullanılır.
Belirli fiyat seviyelerinde gerçekleşen hacmi dağılım olarak gösteren analiz yaklaşımıdır.
Opsiyon sözleşmesi ile baştan belirlenen, hak ve yükümlülüklerin yerine getirileceği fiyattır.
Kurumsal aksiyonun hak kazanım, kayıt veya ödeme zamanlamasını belirleyen kritik tarihtir.
Şirket paylarının borsada işlem görmeye uygun, yatırımcılara açık bölümüdür.
Şirket paylarının ilk kez halka arz edilerek borsada işlem görmeye başlaması sürecidir.
Fiyatın belirli periyottaki ortalamasını alarak trendin yönünü işaret eden göstergedir.
Hazine tarafından ihraç edilen, genellikle bir yıldan kısa vadeli borçlanma aracıdır.
Fiyat/kur/faiz riskini azaltmak için ters yönlü pozisyonlarla yapılan riskten korunmadır.
Bir şirketin sermayesindeki payı temsil eden ve borsada alınıp satılabilen menkul kıymettir.
Portföyünün ağırlıklı kısmını pay senetlerine yatıran ve hisse piyasası riskini taşıyan yatırım fonudur.
Trend, destek/direnç ve momentum bileşenlerini aynı anda gösteren, çok parçalı Japon kökenli gösterge sistemidir.
Benzer seviyede iki dip sonrası yukarı yönlü dönüş sinyali verebilen dönüş formasyonudur.
Benzer seviyede iki zirve sonrası aşağı yönlü dönüş sinyali verebilen dönüş formasyonudur.
Borsaya iletilmiş emrin, gerçekleşmemiş kısmının yatırımcı talimatıyla geri çekilmesidir.
Mevcut emri iptal edip yeni fiyat/miktar/koşul ile yeniden iletme işlemidir.
Belirli bir dönemde gerçekleşen toplam alım-satım tutarı veya miktarıdır.
Bir payın borsada işlem gördüğü, emirlerin toplandığı ve işlemlerin gerçekleştiği “sıra”/pazar kaydıdır.
Borçlanma senetlerinin faiz ve/veya anaparasının geri ödenmesidir.
Emrin anında gerçekleşen kısmı kalır; gerçekleşmeyen kısmı otomatik iptal edilir.
Borç/teminat kullanarak pozisyon büyüklüğünü artırma; kârı ve zararı büyüten mekanizmadır.
Yatırılan teminata kıyasla alınan pozisyon büyüklüğünü gösteren çarpandır.
Trend çizgisine paralel üst-alt çizgilerle fiyatın hareket ettiği bant aralığını gösteren yapıdır.
Kamuyu Aydınlatma Platformu; şirketlerin özel durum ve finansal açıklamalarını yayımladığı platformdur.
Bir borsada (normal) seansın son dakikalarında sağlıklı fiyat oluşumunu sağlamak amacıyla düzenlenen seanstır. Daha önce gerçekleşmemiş emirlerin ve bu seans sırasında girilen yeni emirlerin eşleştirilmesiyle kapanış fiyatı belirlenmiş olur.
Kapanış seansı içinde belirlenecek kapanış fiyatından işlem görmek üzere sadece miktar bilgisi girilerek gönderilen, kapanış fiyatından emirle karşılaşması durumunda işlem gerçekleştirecek alış ya da satış emirleridir.
Fiyat hedefi veya strateji gereği oluşan kârın satım yapılarak nakde çevrilmesidir.
Yükseliş sonrası yatırımcıların kazançlarını realize etmek için satışa yönelmesiyle oluşan geri çekilme baskısıdır.
Profit & Loss, yatırımcıların ya da işletmelerin belirli bir dönem içinde elde ettiği net geliri veya zararı ifade eder. Yatırımcılar için işlem performanslarını ve yatırım stratejilerini değerlendirmek açısından önemlidir.
Pay, borçlanma araçları ve/veya diğer varlıklara birlikte yatırım yapabilen; dengeli risk-getiri hedefleyen fon türüdür.
Katılım finans ilkelerine uygun varlıklara (faizsiz esaslara uygun enstrümanlara) yatırım yapan yatırım fonudur.
Sermaye piyasası araçlarının ve bu araçlara ilişkin hakların Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ (MKK) tarafından, elektronik ortamda, ihraççılar, yatırım kuruluşları ve hak sahipleri itibariyle izlendiği sistemdir.
Şirketin, üst sermaye tavanı içinde yönetim kurulu kararıyla sermayesini artırabilmesine imkân veren sistemdir.
ATR (Ortalama Gerçek Aralık) tabanlı bantlarla trend ve volatiliteyi izleyen kanal göstergesidir.
Fiyatın önemli bir destek/direnç seviyesini aşarak yeni bir hareket başlatmasıdır.
Fiyatın düşeceği beklentisiyle alınan satım yönlü pozisyondur.
Yatırımın günler-haftalar perspektifiyle yönetildiği zaman ufkudur.
Pay/fon/tahvil gibi sermaye piyasası araçlarının bir hesaptan diğerine aktarılması işlemidir.
Portföyün az sayıda varlığa yoğunlaşması nedeniyle oynaklık ve kayıp riskinin artmasıdır.
Güçlü hareket sonrası fiyatın dar bir aralıkta yataylaştığı ve yeni yön aradığı sıkışma dönemidir.
Ana ortaklık ve bağlı ortaklıkların tek bir ekonomik birim gibi birleştirilerek raporlandığı tablodur.
Piyasa kalabalığının tersine pozisyon alarak aşırı fiyatlamalardan faydalanmayı hedefleyen yaklaşımdır.
Bir menkul kıymetin borsada işlem görebilmesi için listeleme/işleme kabul edilme durumudur.
Özellikle yüksek volatilite dönemlerinde piyasa düzeni ve yatırımcı korunması için uygulanabilen işlem kuralı veya kısıtlamadır.
Opsiyonda alım/satım hakkının kullanılabileceği önceden belirlenmiş fiyattır.
Tahvil/bononun dönemsel faiz ödemesini ifade eden ödeme bileşenidir.
Tahvil/bonoda kupon ödemesinin nominal değere göre hesaplanan faiz oranıdır.
Yabancı para kalemlerin kur değişiminden doğan gelir veya gider etkisidir.
Bir varlığın fiyatı belirgin bozulmadan, hızlı ve düşük maliyetle alınıp satılabilme düzeyidir.
Şirket performansı veya değerlemesini karşılaştırmalı izlemek için kullanılan finansal oran/gösterge türüdür.
Alış-satış tarafında sürekli emir/kotasyon vererek işlem görmeyi kolaylaştıran katılımcıdır.
Belirlenen fiyattan veya daha iyi fiyattan gerçekleşmesi istenen emirdir.
Borsada işlem birimini ifade eder; pay piyasasında genellikle 1 lot = 1 adet paydır.
Hareketli ortalamalar arasındaki ilişkiyle trend ve momentum değişimini izleyen göstergedir.
Belirli aralıklarla sabit tutarda alım yaparak zaman içi fiyat dalgalanmasının etkisini azaltma stratejisidir.
Referans fiyata göre belirlenen, gün içinde işlem görebilecek alt-üst fiyat sınırlarını ifade eden çerçevedir.
Money Flow Index; fiyat ve hacmi birleştirerek para akışı ve aşırı alım/aşırı satımı yorumlayan osilatördür.
Merkezi Kayıt Kuruluşu; sermaye piyasası araçlarının kaydi saklama kayıtlarını tutar.
Son dönemde güçlü performans gösteren varlıkların bu eğilimi sürdürme olasılığına dayalı strateji/etkidir.
Fiyatın hızını ve ivmesini ölçerek hareketin güçlenip zayıfladığını yorumlamayı amaçlayan teknik analiz göstergesidir.
Açılış-kapanış-en yüksek-en düşük fiyatı tek çubukta gösteren (candlestick) grafik türüdür.
Tarafların işlem detaylarını ve takas yükümlülüklerini karşılıklı doğrulama sürecidir.
Nakit giriş-çıkışlarını faaliyet, yatırım ve finansman bazında özetleyen tablodur.
Şirket performansı veya değerlemesini karşılaştırmalı izlemek için kullanılan finansal oran/gösterge türüdür.
Bir şirketin, satışların düşmesi veya alacakların tahsil edilememesi durumunda kısa vadeli borçlarını ödeme kabiliyeti hakkında fikir veren hesaplama aracıdır.
Kâr payının yatırımcıya nakit olarak ödenmesidir.
Vade sonunda dayanak teslimi olmadan, fiyat farkının nakit olarak ödenmesiyle uzlaşmanın tamamlanmasıdır.
Finansal borçlardan nakit ve nakit benzerleri düşüldükten sonra kalan borç yüküdür.
Bir işletmenin net borç seviyesinin FAVÖK’e oranlanmasını ifade eder. Finansal sağlamlığını değerlendirmeye yönelik bir hesaplama yöntemidir.
Şirketin belirli dönemde gelir ve giderleri sonrası oluşan performans/kârlılık büyüklüğüdür.
Net kârın satışlara oranıdır; her 100 birim satıştan kaç birim net kâr kaldığını gösterir.
Çok sayıda alım-satımın borç ve alacaklarının mahsuplaştırılarak net tutara indirgenmesidir.
Payın üzerindeki itibari (itfa) değeridir; piyasa fiyatını doğrudan belirlemez.
On-Balance Volume; fiyat yönüne göre hacmi kümüle ederek para giriş-çıkışını yorumlamaya yarayan teknik analiz göstergesidir.
Bağımsız denetçinin finansal tablolar hakkında standartlara uygunluk açısından verdiği değerlendirme türüdür. Yeterli, uygun ve güvenilir denetim kanıtı elde edildiğinde verilir.
Bağımsız denetçinin finansal tablolar hakkında standartlara uygunluk açısından verdiği değerlendirme türüdür. Yeterli, uygun ve güvenilir denetim kanıtı elde edilemediğinde verilir.
Üç tepeyle oluşan, orta tepenin en yüksek olduğu ve düşüş dönüşü işaret edebilen formasyondur.
Belirli vadede belirli fiyattan alma/satma hakkı veren, yükümlülük doğurmayan türev üründür.
Opsiyon alıcısının belirli bir dayanak varlığı, önceden kararlaştırılan bir fiyattan ve belirli bir vadede alma veya satma hakkını elde etmek için satıcıya ödediği ücrettir.
Kurumsal aksiyonun hak kazanım, kayıt veya ödeme zamanlamasını belirleyen kritik tarihtir.
Payların belirli süreyle ödünç verilmesi ve teminat gösterilerek ödünç alınması işlemlerinin kurallı bir piyasada yürütüldüğü mekanizmadır. Ödünç Pay Piaysası işlemleri Takasbank tarafından işletilir.
Borsada alım/satım işlemi için belirli kurallarla iletilen emir türüdür; gerçekleşme koşulu ilgili talimata göre değişir.
Toplam varlıkların özkaynağa oranıdır; finansal kaldıraç düzeyini gösterir.
Özkaynak kalemlerinin (sermaye, kâr, yedekler vb.) dönem içindeki değişimini gösteren finansal tablodur.
Korku ve belirsizlikte, fiyatı ve planı gözetmeden, temel analizleri dikkate almadan hızlı satış yapılması davranışıdır.
Vadeli mevduat, repo, ters repo, tahvil gibi ok kısa vadeli, düşük riskli para piyasası araçlarına yatırım yaparak likidite odaklı getiri hedefleyen fondur.
Bir finansal varlığın trend yönünü belirlemek, potansiyel dönüş noktalarını tespit etmek ve dinamik stop-loss (zarar durdur) seviyeleri oluşturmak için fiyat grafiği üzerine noktalar yerleştiren teknik bir indikatördür.
Büyük tutarlı bir emrin, piyasa etkisini azaltmak için daha küçük parçalara bölünerek iletilmesidir.
Şirket sermayesindeki ortaklık hakkını ifade eden birimdir; borsada “hisse” olarak işlem görür.
Belirli süreyle payın geçici olarak devredilmesi; vade sonunda iade edilmesi esasına dayanan işlemdir.
Kâr payının yeni pay verilerek (bedelsiz benzeri) ödenmesidir.
Piyasa değerinin defter değerine oranıdır; özkaynağa göre göreli fiyatlamayı gösterir.
Fonun belirli bir getiri eşiğini aşması durumunda yöneticiye ödenen, başarıya bağlı ücret kalemidir.
Önceki dönem fiyatlarından türetilen ve gün içi destek/direnç seviyeleri için kullanılan referans noktalardır.
Şirketin borsadaki toplam değeridir; genellikle hisse fiyatı × toplam pay adedi ile hesaplanır.
Fiyat belirtmeden, o anki en iyi fiyatlardan gerçekleşmesi amaçlanan emirdir.
Belirli menkul kıymetlerde iki yönlü fiyat vererek (kotasyon) piyasaya likidite sağlayan üye/kurumdur.
Belirli kurallarla sürekli alış-satış kotasyonu vererek likidite sağlamayı amaçlayan faaliyet modelidir.
Önce piyasadan gerçekleşmeyi dener; gerçekleşmeyen kısım belirlenen limit fiyatla bekler.
Farklı varlıkların (pay, fon, tahvil vb.) risk-getiri hedefiyle bir araya getirildiği yatırım sepetidir.
Bir yatırımcının piyasada sahip olduğu belirli bir varlıktaki sahiplik durumunu veya o varlığın fiyat hareketlerinden kâr ya da zarar etmesini sağlayan açık taahhüdünü ifade eder.
Bir işlemde riske edilen sermaye miktarı ve bunun portföy içindeki ağırlığıdır.
Haftalar-aylar sürebilen, daha büyük trend/tema hareketlerini hedefleyen işlem yaklaşımıdır.
Kırılım veya güçlü yükseliş sonrası fiyatın kısa süreli geri gelerek destek test etmesi hareketidir.
Bir yatırım aracının veya piyasa genelinin fiyatlarında, genellikle güçlü bir alış talebi veya olumlu bir gelişme sonucunda meydana gelen, hızlı ve belirgin yükseliş dönemidir.
Fiyat marjı ve bazı kontrol mekanizmaları için baz alınan, kurallarla belirlenen başlangıç fiyatıdır.
Menkul kıymetin belirli vadede geri alma taahhüdüyle satıldığı; kısa vadeli borçlanma/finansman işlemidir.
Yatırımcının ya da piyasanın risk alma isteğini ve riskli varlıklara yönelme eğilimini ifade eder.
Net kârın toplam varlıklara oranıdır; varlıkların kârlılık üretme gücünü gösterir.
Rate of Change; fiyatın belirli periyottaki yüzde değişimini ölçen momentum göstergesidir.
Bir şirketin hissedarlarından aldığı sermaye ile ne kadar net kâr üretebildiğini ölçen bir verimlilik oranıdır.
Göreceli Güç Endeksi; fiyat değişim hızına göre aşırı alım/aşırı satım koşullarını göstermeyi amaçlar.
Bedelli artırımlarda mevcut ortaklara yeni payları öncelikle alma hakkı tanıyan hak türüdür.
Rüçhan hakkını temsil eden ve belirli süre işlem görebilen kupondur.
Seviyenin geçici aşılıp kısa sürede geri dönmesi yani yanıltıcı breakout davranışıdır.
Menkul kıymetlerin güvenli şekilde kaydi olarak tutulması ve transferinin yönetilmesidir.
Borsada alım/satım işlemi için belirli kurallarla iletilen emir türüdür. Gerçekleşme koşulu ilgili talimata göre değişir.
Borsada emir iletimi ve işlemlerin belirli zaman aralıklarında yürütüldüğü işlem dönemidir.
Aynı sektördeki şirketlerin pay performansını birlikte izleyen endekstir.
Halka açık payların toplam paylara oranını gösterir. Likidite ve endeks ağırlığını etkiler.
Serbest dolaşımdaki payların piyasa değeridir. Endeks ağırlıklarında kritik rol oynar.
Şirketin ödenmiş sermayesini artırarak finansman yapısını güçlendirmesidir.
Bir yatırımın veya portföyün elde ettiği getirinin, üstlenilen risk birimi başına ne kadar “ek kazanç” sağladığını gösteren ve riskten arındırılmış performansı ölçen orandır.
Kısa pozisyonların stoplanmasıyla hızlanan alımların fiyatı keskin biçimde yukarı ittiği durumdur.
Şirketin yalnızca kendi mali verilerini (konsolidasyon yapmadan) gösteren finansal tablodur.
Sortino oranı, bir yatırımın getirisini risksiz faiz oranından arındırdıktan sonra, toplam risk (standart sapma) yerine sadece yatırımcıyı rahatsız eden “negatif yönlü oynaklığa” (aşağı yönlü risk) bölerek hesaplayan bir performans ölçütüdür.
Bir türev sözleşmenin temsil ettiği dayanak varlık miktarıdır. Kâr/zarar hesabını doğrudan etkiler.
Fiyat hareketlerinden kazanç elde etmek amacıyla risk alarak pozisyon alma faaliyetidir.
En iyi alış fiyatı ile en iyi satış fiyatı arasındaki farktır ve işlem maliyetini etkiler.
Stokların belirli dönemde kaç kez satılıp yenilendiğini gösteren verimlilik oranıdır.
Kapanışın, belirli periyottaki fiyat aralığı içindeki konumuna bakarak momentum/aşırı alım-satımı yorumlayan osilatördür.
Bir yatırım aracının fiyatı önceden belirlenen bir “tetikleme fiyatına” (stop fiyatı) ulaştığında veya bu seviyeyi geçtiğinde, işlemin otomatik olarak bir piyasa emrine dönüşerek gerçekleşmesini sağlayan bir şartlı emir türüdür.
Bir yatırım aracının fiyatı belirli bir “stop” (tetikleme) fiyatına ulaştığında otomatik olarak bir “limit emir” haline gelen; böylece işlemin hem ne zaman aktif olacağını hem de gerçekleşeceği maksimum veya minimum fiyatı kontrol etmenizi sağlayan şartlı bir emir türüdür.
Belirlenen zarar seviyesinde duygusal karar vermeden pozisyonu kapatma kuralına sadık kalma disiplinidir.
Yatırım kazançlarından mevzuata göre kesilen vergi kesintisidir. Ürün ve yatırımcı tipine göre oran değişebilir.
Pozisyonun açık kalabilmesi için korunması gereken minimum teminat seviyesidir.
Alış ve satış emirlerinin gün boyunca anlık olarak eşleştiği, fiyatın sürekli oluştuğu işlem yöntemidir.
Yatırımcıların çoğunluğun davranışını taklit ederek karar vermesi ve rasyonel analizden sapma riskidir.
Günlerden haftalara uzanan zaman diliminde kısa-orta vadeli fiyat dalgalarından yararlanmayı amaçlayan işlem tarzıdır.
Belirli bir koşul gerçekleştiğinde (fiyat/seviye/zaman vb.) borsaya iletilmesi veya aktifleşmesi planlanan emirdir.
Bir bağımsız denetçinin, şirketin mali tablolarının genel olarak doğru ve dürüst olduğunu ancak belirli kalemlerde veya konularda finansal raporlama standartlarına tam uyulmadığını veya yeterli kanıt toplanamadığını belirttiği denetim raporu türüdür.
Seans içinde işlemlerin gerçekleşebileceği en düşük fiyat seviyesidir.
Gerçekleşen işlemlerin nakit ve kıymet tesliminin, takvim ve kurallar çerçevesinde tamamlanması sürecidir.
Nakit ve kıymet tesliminin ay piyasasında işlemin yapıldığı günü izleyen ikinci iş gününde tamamlanmasını ifade eder.
Takasbank (İstanbul Takas ve Saklama Bankası AŞ), Borsa İstanbul’da gerçekleşen nakit ve menkul kıymet işlemlerinin takasını gerçekleştiren, varlıkların güvenle saklanmasını sağlayan ve piyasanın merkezi karşı tarafı olarak işlem risklerini yöneten merkezi kuruluştur.
Fiyat hedef seviyeye geldiğinde kârı realize etmeyi amaçlayan koşullu emir/strateji yaklaşımıdır.
Halka arzda yatırımcıların talep bildirdiği ve dağıtımın belirlendiği süreçtir.
Seans içinde işlemlerin gerçekleşebileceği en yüksek fiyat seviyesidir.
Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu, fonların tek ekrandan alınmasını sağlayan altyapıdır.
Bir hisse senedinde görülen aşırı oynaklığı veya olağandışı fiyat hareketlerini dizginlemek amacıyla, işlemlerin seans boyunca sürekli eşleşme yerine sadece günün belirli saatlerinde toplanan emirlerin topluca eşleştirilmesiyle tek bir fiyat üzerinden gerçekleştirilmesidir.
Fiyat ve hacim verilerini inceleyerek olası trend ve dönüş noktalarını tahmin etmeyi amaçlayan analiz yaklaşımıdır.
Şirketin kârından pay sahiplerine dağıttığı kâr payıdır.
Kâr payı ödemesinin nakit olarak ortaklarının hesaplarına aktarılmaya başlandığı ve hisse senedi fiyatının ödenen temettü miktarı kadar aşağı yönlü revize edildiği gündür.
Yıllık temettü tutarının hisse fiyatına oranıdır. Temettünün fiyat karşısındaki getiri potansiyelini gösterir.
Düzenli olarak kâr eden ve bu kârın bir kısmını ortaklarıyla paylaşan şirketlerin hisselerine yatırım yaparak, sadece fiyat artışından değil, aynı zamanda düzenli bir nakit akışı (pasif gelir) elde etmeyi hedefleyen uzun vadeli bir yatırım stratejisidir.
Kaldıraçlı/riski yüksek işlemlerde yükümlülükleri güvence altına almak için bloke edilen varlıktır.
Teminat seviyesi yetersiz kaldığında yatırımcıdan ek teminat istenmesidir.
Türev işlemlerde riskin güvence altına alınması için teminat yatırılması ve izlenmesi sürecidir.
Alıcı ve satıcı emirlerinin sistemde fiyat ve zaman önceliğine göre otomatik olarak eşleştiği aşamadır.
Mevcut emirler üzerinden, eşleşme olursa oluşması beklenen (hesaplanan) olası işlem fiyatıdır.
Sert düşüş sonrası kısa vadeli alıcıların devreye girmesiyle görülen geçici toparlanma hareketidir.
Pay adedinin azaltılarak fiyatın yükseltilmesi, küçük payların birleştirilmesidir.
Üç dipten oluşan, orta dibin en düşük olduğu ve yükseliş dönüşü işaret edebilen formasyondur.
Repo işleminin karşı tarafıdır; menkul kıymetin geri satma taahhüdüyle satın alındığı kısa vadeli değerlendirme işlemidir.
İşlemin aynı gün içinde nakit ve kıymet teslimiyle sonuçlanmasını ifade eden takas yaklaşımıdır.
Fiyatın belirli bir süre boyunca baskın hareket yönünü (yukarı, aşağı, yatay) ifade eder.
Fiyatın dip/tepe noktalarını birleştirerek trend yönünü ve olası kırılım alanlarını gösteren çizgidir.
Mevcut trendin zayıflayıp yön değiştirmesi (yükselişten düşüşe veya tersi) sürecidir.
Fiyatın hâkim yönüne (yukarı/aşağı) uyumlanarak pozisyon alma ve trend bozulana kadar sürdürme yaklaşımıdır.
Değeri bir dayanak varlığa (endeks, pay, döviz, emtia vb.) bağlı olan finansal sözleşme/ürünlerdir.
Uluslararası/Türkiye Finansal Raporlama Standartları; finansal tabloların hazırlanma ilkelerini belirleyen standart setleridir.
Vade sonunda yükümlülüklerin nakit veya fiziki teslimatla yerine getirilmesi sürecidir.
Fiyatın yükseleceği beklentisiyle alınan alım yönlü pozisyondur.
Yatırımın genellikle aylar-yıllar perspektifiyle tutulduğu zaman ufkudur.
Yükseklerin düşmesi/diplerin yükselmesiyle sıkışan yapıda, kırılımla yön seçimi beklenen formasyondur.
Yakın dönem fiyatlarına daha fazla ağırlık vererek daha hızlı tepki veren hareketli ortalama türüdür.
Sözleşmenin geçerliliğinin bittiği ve uzlaşmanın gerçekleştiği tarihtir.
Belirli bir varlığı gelecekte belirli fiyattan alma/satma yükümlülüğü doğuran sözleşmedir.
Portföyün varlık sınıflarına (hisse, tahvil, altın vb.) göre nasıl paylaştırıldığını ifade eder.
Dönem kârı üzerinden hesaplanan cari ve/veya ertelenmiş vergi yükünün gelir tablosundaki karşılığıdır.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası; türev sözleşmelerin işlem gördüğü piyasadır.
Aynı kişiye ait hesaplar arasında kıymet aktarımıdır.
Fiyatların dalgalanma düzeyini ifade eder; artan volatilite belirsizlik ve riskin yükseldiğine işaret edebilir.
Borsa İstanbul’da işlem gören paylarda meydana gelen aşırı oynaklığı (volatiliteyi) kontrol altına almak ve yatırımcıları korumak amacıyla, fiyat hareketlerine göre kademeli kısıtlamalar getiren bir piyasa otomatizasyonudur.
Hacim ağırlıklı ortalama fiyat; gün içi işlemlerde ortalama maliyeti ve denge fiyatını izlemeyi sağlayan teknik analiz aracıdır.
Kapanışın periyot aralığındaki konumuna bakarak aşırı alım/aşırı satımı yorumlayan osilatördür.
Fiyatın belirli bir bantta gidip geldiği, belirgin yönün zayıf olduğu trend türüdür.
Çok sayıda yatırımcıdan toplanan paraların; profesyonel yöneticiler tarafından hisse senedi, altın, tahvil veya döviz gibi çeşitli sermaye piyasası araçlarından oluşan karma bir portföyde, riskin dağıtılması amacıyla yönetildiği kolektif bir yatırım aracıdır.
Yatırımcının aracı kurum/banka nezdinde pay, fon, nakit ve diğer sermaye piyasası varlıklarını izlediği hesaptır.
Aracı kurumların yükümlülüklerini yerine getirememesi halinde yatırımcı alacaklarını belirli limit ve koşullarla koruyan tazmin mekanizmasıdır.
Fonun yönetimi karşılığında fondan tahsil edilen, izahnamede belirtilen yıllık/periodik ücret kalemidir.
Dip ve tepelerin giderek yükseldiği, fiyatın yukarı yönlü eğilim gösterdiği trend türüdür.
Grafikte her bar/mumun kapsadığı süreyi (1 dk, 1 saat, 1 gün vb.) ifade eder.
Planlanan risk limiti aşıldığında pozisyonu kapatarak daha büyük kaybı önleme işlemidir.
Bir emrin gerçekleşmesiyle birlikte ikinci bir emrin otomatik olarak devreye girdiği emir kurgusudur.