“Konkordato, borçlunun vadesi gelen borçlarını ödeyemediği veya vadesinde ödeyememe tehlikesi içinde olduğu durumda; alacaklılarına belirli bir vade ve/veya indirim teklif ederek borçlarını plan dahilinde ödeme imkânı sağlayan, mahkeme gözetimindeki yeniden yapılandırma mekanizmasıdır.”
Son yıllarda Türkiye’de konkordato dosyalarının sayısı belirgin biçimde yükseldi; 2024’te başvuru adedinin zirve yaptığına, 2025’te ise mahkemelerin verdiği geçici ve kesin mühlet kararlarında “rekor artış” görüldüğüne dair veriler ve sektör analizleri kamuoyuna yansıdı. Bu tablo, konkordatonun artık yalnızca “son çare” gibi konuşulan bir başlık olmaktan çıkıp; tedarik zincirinden işçi alacaklarına, banka–müşteri ilişkilerinden sözleşme yönetimine kadar pek çok alanda doğrudan etkisi olan bir risk ve yönetim konusu hâline geldiğini gösteriyor. Peki konkordato tam olarak ne anlama geliyor, konkordato süreci nasıl işliyor, kimler konkordato başvurusu yapabiliyor? Gelin bu önemli hukuki süreci biraz daha yakından inceleyelim.
Konkordato Ne Demek?
Latince ‘uyum içinde olmak, anlaşmak’ anlamlarına gelen concordare kelimesinden türeyen ve dilimize bir hukuk terimi olarak Fransızcadan geçen konkordato, İcra ve İflas Hukuku kapsamında yer alan bir borç yapılandırma mekanizmasıdır ve doğrudan ticari hayatın devamlılığı, şirketlerin hukuki statüsü ve borç yönetimiyle ilgilidir. Temel hedefi dürüst borçluların ticari hayatlarına devam etmesini sağlamak, alacaklıların alacaklarını tahsil edebilmesinin önünü açmak, iflas etmeleri durumunda ise oluşabilecek zararları en aza indirmektir.
Konkordato ve İflas Erteleme Arasındaki Farklar Neler?
Türkiye’de bir dönem sıkça kullanılan “iflasın ertelenmesi” uygulaması, 2018’de yapılan yasal değişikliklerle kaldırıldı ve şirketlerin borç yapılandırmasında ana yol konkordato haline geldi. Bu değişiklik, sistemin “kim denetler, kim karar verir, süreç nasıl ilerler?” sorularına verdiği cevapları dönüştürmesi açısından son derece önemlidir.
İflas erteleme uygulamasında en çok eleştirilen noktalardan biri, sürecin pratikte yeterince denetlenememesi ve alacaklıların karar alma süreçlerine sınırlı etki edebilmesiydi. Konkordato ise baştan itibaren mahkeme gözetimi, komiser denetimi ve alacaklı oylaması üçlüsü üzerine kurulur. Bu sayede borçluya “nefes alma” alanı açılırken, alacaklıların da sürece şeffaf ve ölçülebilir biçimde katılması hedeflenir.
Konkordato, borçluyu koruyan bir “kalkan” olmakla birlikte, aynı zamanda alacaklıların oy hakkı ve komiser denetimi sayesinde süreci kontrol edilebilir hale getiren bir çerçeve sunar. İflas ertelemenin kaldırılmasının temel gerekçesi de, sistemin bu dengeyi kurmakta zorlanması ve uygulamada güven problemi oluşturmasıdır; konkordato ise bu güveni, daha güçlü denetim ve alacaklı katılımı üzerinden tesis etmeyi amaçlar.
Kimler Konkordato İlan Edebilir?
Yaygın konkordato sadece büyük şirketlere tanınmış bir hak değildir. Konkordato başvurusu yapabilecek kişiler ve kurumların kapsamı hayli geniştir. Herhangi bir borçlu, borçlarını ödeyemeyecek durumda olduğunu veya ödeyememe riski altında olduğunu kanıtlayarak başvuru yapabilir. Konkordato başvurusu yapabilecekleri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz.
- Sermaye Şirketleri: Anonim (AŞ), Limited (Ltd. Şti.) ve Kolektif şirketler.
- Şahıs İşletmeleri: Ticari işletmesi olan gerçek kişiler (Esnaf ve sanatkârlar dahil).
- Kooperatifler: Tarım, yapı veya satış kooperatifleri.
- Dernek ve Vakıflar: Ticari işletme işleten dernek ve vakıflar da bu kapsama girer.
- Tacir Olmayan Gerçek Kişiler: En çok merak edilen konulardan biridir; herhangi bir ticari işletmesi olmayan bireysel borçlular da (örneğin sadece banka kredisi borcu olan bir memur veya emekli) konkordato talep edebilir. Ancak uygulamada mahkemeler, bu gruptaki kişilerin borç tasfiye projesinin gerçekçiliğini çok daha sıkı denetler.
Bunun yanı sıra konkordato sadece borçlunun talebiyle başlamak zorunda değildir. Alacaklılar da borçlunun iflas etmesi durumunda alacağını alamayacağını düşünüyorsa, borçlunun mali durumunun toparlanması için mahkemeye başvurarak konkordato sürecini başlatabilir.
Konkordato Başvurusu İçin Temel Şartlar Nelerdir?
Başvuru yapabilmek için sadece “kişi” veya “kurum” olmak yetmez, şu iki durumdan birinin varlığı gerekir:
- Vadesi Gelmiş Borçlarını Ödeyememek: Borçlu nakit darboğazına girmiş ve ödemeleri durdurmuş olmalıdır.
- Vadesinde Ödeyememe Tehlikesi Altında Olmak: Borçlunun şu an parası olabilir ancak yakın gelecekteki ödemeleri yapamayacağı (mali tablolarla) açıkça görülmelidir.
Kimler Konkordato Başvurusu Yapamaz?
Hukuken herhangi bir engel olmasa da, mal varlığı veya geliri konkordato sürecinin masraflarını karşılayamayacak durumda olanlar için süreç genellikle mahkeme tarafından reddedilir. Çünkü konkordato; mahkeme harçları, ilan giderleri ve konkordato komiseri ücretleri gibi ciddi maliyetleri olan bir süreçtir.
Konkordato İlan Etmek Borçluya Ne Avantaj Sağlar?
Konkordatonun borçlu açısından “çekiciliği”, esasen hukuki koruma kalkanı yaratmasından gelir. Bu koruma, borçlunun faaliyetini sürdürebilmesi ve projenin hazırlanabilmesi için zaman kazandırır. Bu avantajları şöyle sıralayabiliriz:
- Konkordato yasal koruma ve düzenli yeniden yapılandırma zemini sağlar.
- Konkordato mühleti içinde borçlu aleyhine kural olarak takip yapılamaz, başlamış takipler durur.
- Tasdik edilen proje aksini söylemiyorsa, rehinle temin edilmemiş alacaklarda faiz işlemesi durur; bu da yeniden yapılandırma matematiğini kolaylaştırır.
- Mühletin koruyucu etkisi nedeniyle ihtiyati haciz kararlarının icrası sınırlanır.
- Konkordatonun amacı şirketin “çalışan bir değer” olarak devam etmesindir. Aksi hâlde tasfiye değerinin düşmesi hem borçlu hem de alacaklı için çoğu zaman olumsuz sonuçlar verir.
Konkordato Süreci Nasıl İşler?
Konkordato süreci; geçici mühlet → kesin mühlet → alacaklı oylaması ve mahkeme tasdiki şeklinde ilerler.
1. Başvuru ve Geçici Mühlet
İcra takiplerinin durduğu ilk 3+2 aylık dönemi kapsar. Bu süreçte şunlar gerçekleşir:
- Mahkeme, dosyayı ilk incelemede “geçici mühlet” verir. Bu süre kural olarak 3 ay, gerekli hallerde en fazla 2 ay uzatılabilir ve pratik uygulamada “3+2” şeklinde anılır.
- Bu aşama, projenin “ciddi ve uygulanabilir” olup olmadığının test edildiği kritik dönemdir.
- Geçici mühlet kararı ilan edilir; alacaklıların itiraz imkânı da bu ilan mekanizmasıyla işler. İlan.gov.tr üzerinde İİK 288 kapsamında konkordato/mühlet ilanları yayımlanır.
2. Kesin Mühlet
Mahkeme, geçici dönemde olumlu kanaate varırsa kesin mühlet verir. Kesin mühlet kural olarak 1 yıl, zorunlu hallerde 6 aya kadar uzatılabilir. Bu aşamada proje olgunlaştırılır, alacaklı listeleri netleşir, oylama hazırlığı yapılır.
3. Alacaklılar Toplantısı ve Mahkeme Onayı
Son aşamada alacaklılar toplantısı yapılarak konkordato projesi oylanır. Kabul koşulları (nisap) sağlanırsa dosya mahkeme tasdikine taşınır. Mahkeme, projenin kanuni şartları ve dürüstlük/uygulanabilirlik kriterleri bakımından denetimini yaparak tasdik (onay) kararı verir; aksi hâlde süreç farklı sonuçlara evrilebilir.
Konkordato Komiserliği Nedir? Görevleri Nelerdir?
Konkordato komiseri, borçlunun mali durumunu izleyen, alacaklılarla iletişimi yöneten, raporlayan kamu görevlisidir ve mahkeme tarafından görevlendirilir. Konkordatonun şeffaflık ve denetim omurgası olan komiserlik uygulaması sürecin “kâğıt üzerinde” kalmamasını sağlar.
Konkordato komiserinin öne çıkan görevleri şunlardır:
- Borçlunun (şirketin veya şahsın) işlemlerini yakından izler; mal kaçırılmasını veya usulsüz harcama yapılmasını engeller.
- Bazı durumlarda mahkeme, borçlunun yapacağı önemli işlemlerin (mal satışı, yeni borçlanma vb.) geçerli olması için komiserin onay şartını getirir.
- Belirli aralıklarla (genellikle aylık veya 3 aylık) mahkemeye borçlunun mali durumundaki iyileşmeleri veya kötüleşmeleri rapor eder.
- Alacaklıları sürecin gidişatı hakkında bilgilendirir.
- Alacaklıların bildirdiği borç tutarlarının doğruluğunu şirketin defter ve kayıtlarıyla karşılaştırarak kontrol eder.
- Konkordato projesinin oylanacağı toplantıya başkanlık eder ve sonuçları tutanak altına alır.
- Süreç sonunda projenin tasdik edilip edilmemesi gerektiğine dair nihai görüşünü mahkemeye sunar.
Konkordato Türleri Nelerdir?
Konkordato borçlu yapısı, varlık kompozisyonu ve alacaklı profiline göre farklı türlerde uygulanabilir.
1. Adi Konkordato
En yaygın konkordato türüdür. Borçlu, iflasa gitmeden önce; vade ve/veya indirim teklif ederek ödeme planı oluşturur.
2. İflastan Sonra Konkordato
Borçlu hakkında iflas süreci başladıktan sonra da belirli şartlar dahilinde konkordato gündeme gelebilir. Bu tür, “tasfiye mi yoksa yapılandırma mı?” ikileminde daha teknik bir zeminde değerlendirilir.
3. Malvarlığının Terki Suretiyle Konkordato
Borçlu, malvarlığını alacaklılara bırakma (terk) esasına dayalı bir çözüm önerir. Uygulamada, şirketin devamlılığından ziyade varlıkların kontrollü şekilde paraya çevrilmesi/dağıtımı senaryolarında gündeme gelir.
Konkordato İlan Eden Şirketten Alacaklar Nasıl Tahsil Edilir?
Konkordato sürecinde alacak tahsilatı “icra takibiyle zorlamak” yerine, alacağın dosyaya doğru şekilde kaydedilmesi ve proje kapsamında ödeme alınması mantığıyla yürür. Yani alacağınızı “dosyaya kaydettirip” proje üzerinden tahsil etmeye odaklanırsınız. En kritik hata, ilan/süreleri kaçırmak ve alacak kaydını eksik yapmaktır. Süreç genel hatlarıyla aşağıdaki şekilde ilerler:
- Konkordato mühlet kararları resmî olarak ilan edilir. Bu ilanlar üzerinden dosya ve komiser bilgileri tespit edilir.
- Fatura, sözleşme, cari hesap ekstresi gibi belgelerle alacak kaydı yapılır. Alacağın tutarı ve türü doğru yazılmazsa, oylamada ve ödeme planında sorun çıkar.
- Konkordato projesi alacaklıların oyu ve mahkemenin tasdikiyle kesinleşir; tahsilat çoğunlukla bu projedeki vade/indirim şartlarına göre olur.
- Ücret, kıdem/ihbar gibi işçilik alacakları hukuken imtiyazlıdır. Tahsilat sıralamasında ayrı bir koruma vardır.
Konkordato Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Konkordato ilan eden şirket maaş öder mi?
Konkordato, şirketin faaliyetinin devamını hedeflediği için cari dönemde çalışmanın karşılığı olan ücretlerin ödenmesi esastır. Ancak şirketin nakit akışı çok bozulmuşsa maaş ödemeleri de sorunlu hale gelebilir. Bu durumda işçilik alacaklarının korunması bakımından imtiyazlı alacak rejimi ve iş hukuku mekanizmaları devreye girer.
Konkordato süreci ne kadar sürer?
Çekirdek takvim şöyledir: Öncelikle 3 ay süreyle geçici mühlet verilir ve gerekli görülürse en fazla 2 ay uzatılabilir. Geçici mühletin ardından 1 yıl süreyle kesin mühlet verilir; gerekli görülürse en fazla 6 ay daha uzatılabilir. Toplam süre, dosyanın niteliğine ve yargılamanın seyrine göre değişebilir.
Konkordato ilan eden firmaları nereden görebilirim?
Resmî ilanlar, ilan.gov.tr üzerinde İİK 288 kapsamındaki “Konkordato ve Mühlet” kategorisinde yayımlanır. Ayrıca şirketlere ilişkin bazı duyurular Ticaret Sicili kanallarında da izlenebilir
Konkordato kabul edilmezse ne olur?
Proje alacaklılarca kabul edilmezse veya mahkeme tasdik şartlarını oluşmuş görmezse konkordatonun koruyucu etkisi sona erer. Dosyanın özelliklerine göre borçlu bakımından iflas dahil daha ağır sonuçlar gündeme gelebilir
Konkordato komiserinin ücretini kim öder?
Uygulamada komiser ücreti ve yargılama giderleri, başvuru sürecinde yatırılan konkordato gider avansı içinde önemli bir kalemdir. Bu avans ve komiser ücretine ilişkin çerçeve, Adalet Bakanlığı’nın yayımladığı Konkordato Gider Avansı Tarifesi ile güncellenir.
Web sitemizde yer alan yazılar, bilgiler, birikim ve tasarruf önerileri, genel yorum ve tavsiyelerden oluşmaktadır ve yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulan bir hizmet türüdür. Sitemizde bulunan bilgiler ve tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım, birikim ya da tasarruf kararı verilmesi veya bu yönde hareket edilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. FinansTicaret.com yazı ve içeriklerinde hiçbir zaman kişilere/kurumlara yatırım tavsiyesi vermemektedir ve alınan/alınacak yatırım kararları ve yapılan/yapılacak alım satım vb. Işlemler ile bu işlemlerin olası neticelerinden herhangi bir nedenle sorumlu tutulamaz.